Z myślą o najmłodszych Pacjentach oraz rodzicach, którzy pragną podarować swoim pociechom piękny prezent w postaci zdrowego uśmiechu, przedstawiam krótki przewodnik po świecie higieny stomatologicznej malucha.

 

Rozwój ząbków u naszego dziecka

 

W życiu człowieka wyróżnia się trzy okresy wyrzynania się zębów – okres wyrzynania zębów mlecznych, zębów stałych oraz okres pośredni, kiedy mamy do czynienia z uzębieniem mieszanym. Bardzo ważne jest to, aby monitorować normy czasowe poszczególnych okresów i w porę wykryć ewentualne zaburzenia.

 

Nie wszyscy wiemy, że początek rozwoju zębów mlecznych ma miejsce już w czwartym tygodniu życia płodowego! W tym okresie tworzy się tzw. pierwotna listewka zębowa, z której w siódmym tygodniu życia płodowego powstaje 20 zawiązków zębów mlecznych.

 

Kolejnym etapem jest ząbkowanie – czyli stopniowe i z reguły bezbolesne przesuwanie się zębów mlecznych z miejsca ich rozwoju w kości szczęki i żuchwy do odpowiedniej pozycji zgryzowej. Statycznie pojawia się ono około szóstego miesiąca życia dziecka – należy jednak pamiętać, że jest to kwestie indywidualna, zależna od wielu czynników. Wcześniaki zaczynają ząbkować między 5 a 11 miesiącem życia. Dlatego, jeżeli jesteśmy szczęśliwymi rodzicami wcześniaka, późniejsze ząbkowanie nie powinno stanowić powodu do zmartwień. Wyrzynanie zębów mlecznych składa się z trzech etapów – fazy przederupcyjnej, czyli momentu poprzedzającego przebicie się przez dziąsło, przedfunkcyjnej, która obowiązuje w momencie ukazania się korony zęba i trwa aż do uzyskania kontaktu z zębem przeciwstawnym oraz funkcyjnej, w której wykształca się korzeń zęba. W uzębieniu mlecznym występuje łącznie 20 zębów, po 10 w każdym łuku.

 

Ostatnim etapem rozwoju pełnego uzębienia jest wypadanie zębów mlecznych i wyrastanie zębów stałych – jest to okres, w którym zachodzą najważniejsze zmiany w zgryzie małego człowieka. Pierwszymi stałymi zębami są zazwyczaj górne i dolne trzonowce, które wyrastają już między 6 a 7 rokiem życia dziecka. Kolejność wyrzynania się zębów różni się od sekwencji pojawiania się zębów w żuchwie. Zazwyczaj zęby dolne pojawiają się nieco wcześniej od górnych odpowiedników. Pomiędzy siódmym a trzynastym rokiem życia dochodzi do pojawienia się pełnego uzębienia – wyjątek stanowią tzw. zęby mądrości, które wyrastają stosunkowo późno, pomiędzy 17 a 25 rokiem życia.

 

Odpowiednia higiena jamy ustnej naszego dziecka – milowy krok na drodze do zdrowego uśmiechu!

 

Już wiemy, jak wygląda rozwój ząbków u naszego malucha – nasuwa się kolejne pytanie, kiedy i w jaki sposób zabezpieczyć ich zdrowie?

 

Jeszcze przed pojawieniem się zębów mlecznych, powinniśmy przemywać buzię dziecka gazikiem nasączonym łagodnym wyciągiem z rumianku lub przegotowaną wodą. Rumianek ma właściwości oczyszczające – a masaż gazikiem przyzwyczaja naszego malucha do późniejszego szczotkowania zębów. Bardzo podobnie wygląda kwestia higieny w przypadku zębów mlecznych – należy pamiętać o przemywaniu buzi po każdym posiłku.

 

Około 12 miesiąca życia powinniśmy wprowadzić regularne mycie zębów za pomocą szczoteczki. Na początku powinniśmy zastosować wersję przeznaczoną dla dzieci, która jest wyposażona w niewielką główkę i miękkie włosie, niepodrażniające delikatnych dziąseł malucha. Pasty stosujemy dopiero w momencie, kiedy nasza pociecha nauczy się wypluwać ślinę – regały aptek i sklepów uginają się od produktów dedykowanych dzieciom, w różnych smakach i kolorach. Produkty te pomogą nam wypracować odpowiednie nawyki higieniczne sprawiając, że szczotkowanie stanie się przyjemnością. W momencie, kiedy nasza pociecha będzie w stanie sama zadbać o higienę jamy ustnej – możemy pokusić się o wprowadzenie szczoteczki elektrycznej.

 

Odpowiednia higiena jamy ustnej pomoże nam w zachowaniu pięknego i zdrowego uśmiechu. Należy jednak pamiętać że, obok szczotkowania jest jeszcze szereg innych kwestii, które pozwolą nam uniknąć tzw. butelkowej próchnicy, tak groźnej dla rozwoju uzębienia naszego dziecka.

 

Najczęstsze błędy rodziców, które przyczyniają się do rozwoju próchnicy w okresie niemowlęcym:

 

Karmienie i podawanie napojów przez sen

Usypianie dziecka z butelką

Podawanie dziecku smoczka z cukrem

Dosładzanie produktów podawanych dziecku przez sen

Częste podawanie słodyczy

 

Słodkie pokarmy przywierają do powierzchni zębów powodując rozwój bakterii próchnicotwórczych, które prowadzą do demineralizacji płytki nazębnej. Na domiar złego w nocy produkujemy mniej śliny, która ma właściwości zobojętniające – a co za tym idzie, ryzyko rozwoju próchnicy jest znacznie wyższe. Próchnica butelkowa jest wyjątkowo agresywna – charakteryzuje się szybkim rozwojem powodując zaawansowane zmiany w tkankach twardych zęba, często nie widocznych gołym okiem bądź ukrytych pod drobnymi ubytkami powierzchniowymi.

 

Dlatego musimy regularnie kontrolować stan uzębienia naszych dzieci – już od pierwszych lat ich życia. Przyjęło się, że pierwsza wizyta powinna mieć miejsce w wieku 2 lat – lekarz ocenia stan uzębienia oraz weryfikuje poprawność zgryzu naszego maleństwa.

 

Kolejnym etapem jest profilaktyka oraz ewentualne leczenie, w trakcie którego odciągamy uwagę dziecka od kwestii zabiegu. W gabinecie wzmacniam ząbki małych pacjentów dzięki zastosowaniu szeregu metod nieinwazyjnych takich jak lakowanie czy fluoryzacja. Lakowanie ma na celu uszczelnienie naturalnych bruzd w zębach zapobiegając tym samym rozwojowi w tym miejscu próchnicy. Fluoryzacja to pokrycie wszystkich powierzchni szkliwa zębów cienką warstwą lakieru z wysokim stężeniem fluoru, który przenikając do szkliwa zębów wzmacnia je i chroni przed rozwojem próchnicy. W przypadku próchnicy zaawansowanej z pomocą przychodzi lapisowanie, które pozwala nam uratować ząbki najmłodszych pacjentów w sytuacjach, w których zawodzą standardowe techniki uzupełnienia. Zęby mleczne mocno zniszczone przez próchnicę nasączamy roztworem azotanu srebra. Z roztworu wytrąca się samo srebro, które ma silne właściwości bakteriobójcze. Pozwala to zatrzymać próchnicę i dzięki temu zęba nie trzeba usuwać.

 

Zadbajmy o piękny i zdrowy uśmiech naszego dziecka od najmłodszych lat – wypracujmy odpowiednie nawyki higieniczne i żywieniowe, systematycznie kontrolujmy stan uzębienia. Pamiętajmy, że przedwczesna utrata zębów mlecznych grozi późniejszymi wadami zgryzu.